O βιρτουόζος μπασίστας Stanley Clarke μιλάει στο ελc λίγο πριν την εμφάνισή του στο Θέατρο Παλλάς

14/11/2025 - 13:54

Ανατριχιάζω μόνο και στην ιδέα πως στις επόμενες γραμμές υπάρχουν λόγια του Stanley Clarke τα οποία απαντώνται σε ερωτήσεις δικές μου. Στις streaming πλατφόρμες το σουρεαλιστικό γραφιστικό κολλάζ τον απεικονίζει καθισμένο στον θρόνο του με το μπάσο ανά χείρας ανάμεσα στους πλανήτες του σύμπαντος. Και ξέρετε αντανακλαστικά σκέφτομαι, πόσο εύστοχο και καθόλου ναρκισσιστικό είναι, αφού ο ήχος του σίγουρα είναι καταχωρημένος μαζί με όλους τους υπόλοιπους αειθαλείς μουσικούς κώδικες στον χωροχρόνο του απείρου.

O Stanley Clarke γεννήθηκε πριν 74 χρόνια εκ των οποίων τα 50 πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια αφρόκρεμα των μουσικών. Η μητέρα του τραγουδούσε όπερα και τον ενθάρρυνε να σπουδάσει μουσική. Έτσι ξεκινά να μελετά το ακουστικό μπάσο. Το 1971 αποφοιτά από την σχολή Καλών Τεχνών της Φιλαδέλφεια και μετακομίζει στη Νέα Υόρκη. Την ιστορία για το πώς διάλεξε το μπάσο θα την διαβάσετε στις απαντήσεις του. Πριν ακόμη συμπληρώσει τα 20 χρόνια του, μπήκε πολύ δυναμικά στη jazz σκηνή, συνεργαζόμενος τότε με τον Curtis Fuller, τον Joe Henderson αλλά και τον Dexter Gordon, τον Horace Silver, τον Gil Evan, τον Stan Getz, τον Art Blakey. Η Νέα Υόρκη τότε βρίσκονταν σε έναν jazz οίστρο, γεννούσε και παρήγαγε μελωδίες από σπουδαίες προσωπικότητες. Ο Stanley Clarke με εμφανή την αν μη τι άλλο δεξιοτεχνία του αναγνωριζόταν πια απ’ όλους και με τις επιρροές της εποχής, από τον Mingus και τον Scott La Faro, o Clarke άνοιγε καινούργιους δρόμους και ρόλους για το μπάσο όχι μόνο ως ρυθμικό μουσικό όργανο, αλλά κυρίως ως σολιστικό, μέχρι που στα 25 του θεωρήθηκε ήδη βιρτουόζος. Όσο για τα κομμάτια που έγραψε από το 1976 ακόμη, αποτελούν συνθέσεις αναφοράς για όλους τους νέους σπουδαστές του μπάσου.

Η συνάντησή του με τον νέο τότε ανερχόμενο πιανίστα, τον Chick Corea, ήταν η απαρχή κυριολεκτικά καινούργιων μουσικών κατευθύνσεων στην μουσική συνολικά και η δημιουργία των “Return to Forever”, συνετέλεσε στην «εφεύρεση» της jazz -fusion δηλαδή της “jazz-rock”σκηνής. Με τον Chick και την μπάντα αυτή απέσπασαν Grammy, έκαναν ρεκόρ πωλήσεων. Το σχήμα αυτό με μόνιμους τον Clarke και τον Corea είχε κορυφαίους μουσικούς κατά καιρούς στην σύνθεσή του, όπως οι Airto Moreira, Flora Purim, Steve Gadd ή Lenny White, Al Di Meola ή τον Joe Farell.  Μέσα σε πέντε ονειρικά και παραγωγικά χρόνια, καθιερώθηκε ως μία από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του χώρου, έγινε περιζήτητος μπασίστας για διάφορους χώρους της μουσικής και για καλλιτέχνες όπως ο Bill Evans, o Miles Davis, o Ray Manzarek (των Doors) κι αργότερα ο Herbie Hancock ή ο Wayne Shorter. Πρωτοπόρος και στις ενορχηστρώσεις του ο Stanley Clarke έγινε και αγαπημένος συνθέτης στο Hollywood, κάνοντας την μουσική πολλών blockbuster φιλμ για τον κινηματογράφο αλλά και τηλεοπτικών φίλμ. Το πιο αξιοπρόσεκτο όμως στην τόσο μεγάλη αυτή προσωπικότητα είναι πως στα πενήντα αυτά ενεργά χρόνια πορείας, έχει υπηρετήσει κάθε είδος μουσικής με άριστο τρόπο γεμάτο συναίσθημα. Ένα απλό πέρασμα από την δισκογραφία του δεν θα σας αφήσει καμία αμφιβολία.

[embedded content]

Θα μπορούσα να γράφω για ώρες αλλά νομίζω πως έχει πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον να διαβάσετε τα ακριβή λόγια του. Με μια φιλοσοφική και σχεδόν ποιητική διάσταση, μου μιλά για τη μουσική ως συνέχεια της ψυχής, ενώ οι ιστορίες με τον Chick Corea και τον Miles Davis δείχνουν πόσο αυθεντικά γεννήθηκε η μουσική τους χημεία αλλά και πως η ασυνείδητη και ταυτόχρονα τόσο συνειδητή αγάπη του για το μπάσο, τον καθιέρωσε σε έναν από τους σημαντικότερους μουσικούς όλων των εποχών.

Καθώς διάβαζα την εξήγηση του Chick Corea για το νόημα πίσω από το “Return to Forever”, κατέληξα σε ένα συμπέρασμα… Μήπως εμείς είμαστε το “Forever” — «το πράγμα» ή η κατάσταση — που τόσο απεγνωσμένα αναζητούμε;

Αυτό που προσπαθούσαμε να εκφράσουμε ήταν μια ιδέα που μοιάζει κάπως με τον βουδιστικό τρόπο σκέψης… την πεποίθηση ότι έχουμε αυτά τα σώματα, και ότι περνάμε από σώμα σε σώμα, ή από ζωή σε ζωή. Θα μπορούσε να είναι κάτι τόσο απλό όσο το ότι η ουσία μας συνεχίζει να υπάρχει — όχι απαραίτητα ότι είσαι πάντα ο Γιούσεφ για δέκα ζωές ή η Μαρία για δεκαπέντε, αλλά ότι η ουσία αυτού που είσαι περνά μέσα από πολλά σώματα. Μαζί με αυτήν, μεταφέρονται και πληροφορίες κάτι που ίσως εξηγεί γιατί μερικές φορές βλέπεις ένα τρίχρονο παιδί να παίζει Μπετόβεν ή Μότσαρτ και αναρωτιέσαι για το ζήτημα της μετενσάρκωσης.

Θα μπορούσατε να μας πείτε πώς εσείς και ο Chick Corea δημιουργήσατε το συγκρότημα “Return to Forever”;

Πολλά χρόνια πριν, έπαιζα στη μπάντα του σπουδαίου σαξοφωνίστα Joe Henderson. Ο πιανίστας μας δεν μπορούσε να παίξει σε μια σειρά εμφανίσεων που είχαμε στη Φιλαδέλφεια, σε ένα κλαμπ που λεγόταν “The Blue Horizon”, και ο Joe είπε ότι θα έφερνε έναν τύπο από τη Νέα Υόρκη δηλαδή τον Chick Corea. Είχα ακούσει για τον Chick· ήξερα ότι είχε παίξει με τον Miles Davis, αλλά όχι πολλά περισσότερα. Αυτό που συνέβη σε εκείνη τη συναυλία ήταν πραγματικά αξιοσημείωτο. Υπήρξε μια μουσική σύνδεση μεταξύ μας που θα ευχόμουν να τη ζήσει κάθε μουσικός στον κόσμο, φαινόταν σαν να επικοινωνούσαμε τηλεπαθητικά μέσω της μουσικής. Ήξερα πάντα πού πήγαινε, κι εκείνος ήξερε πού πήγαινα εγώ. Και αυτό συνέβη από την πρώτη κιόλας φορά που παίξαμε μαζί. Ήταν από εκείνες τις εμφανίσεις όπου παίζεις έξι νύχτες σ’ ένα κλαμπ, και κάπου στα μέσα της εβδομάδας εγώ και ο Chick μιλήσαμε για το να φτιάξουμε μια μπάντα μαζί. Συζητήσαμε διάφορα πράγματα που θα μπορούσαμε να κάνουμε διαφορετικά απ’ ό,τι οι άλλοι και ουσιαστικά, έτσι ξεκίνησε το “Return to Forever”.

Γιατί διαλέξατε το μπάσο αντί για την κιθάρα, το πιάνο ή τα τύμπανα, ειδικά σε μια εποχή που η ροκ μουσική σάρωνε σαν τυφώνας τους νέους; Τι σας οδήγησε σε αυτή την επιλογή;

Ξεκίνησα παίζοντας ακουστικό μπάσο και πέρασα πολλά χρόνια μελετώντας αυτό το όργανο, με σχέδιο κάποια μέρα να μπω σε μια φιλαρμονική, ίσως στη Φιλαδέλφεια ή σε κάποια άλλη ορχήστρα. Όταν όμως ήμουν νεότερος, έπαιζα σε πάρτι με μπάντες διασκευών. Αυτές οι μπάντες χρειάζονταν ηλεκτρικό μπάσο, οπότε άρχισα να παίζω… και μου άρεσε, γιατί ήταν πάντα διασκεδαστικό. Ακόμα και σήμερα, κάθε φορά που πιάνω το ηλεκτρικό μπάσο, νιώθω αυτή τη χαρά· είναι το διασκεδαστικό κομμάτι αυτού που κάνω. Όχι ότι το ακουστικό μπάσο είναι λυπητερό, απλώς το ηλεκτρικό είναι για μένα πάντα συνδεδεμένο με τη χαρά που ένιωθα όταν ξεκινούσα.

Πώς καταφέρατε να μετατρέψετε το μπάσο σε σόλο όργανο, δηλαδή σε ένα όργανο που μπορεί να έχει κυρίαρχο ρόλο;

Έχει να κάνει με τις συνθέσεις. Οι συνθέσεις που γράφω για το μπάσο είναι ειδικά γραμμένες για αυτό το όργανο, και οι περισσότερες ακούγονται ωραία μόνο όταν τις παίζει το μπάσο. Είναι τόσο απλό!

Παίζετε μπάσο και αλλάζετε στυλ τόσο εύκολα σαν την ασυνείδητη διαδικασία της αναπνοής. Ακούγοντας τη δισκογραφία σας, ένα είναι σίγουρο: υπηρετείτε κάθε είδος μουσικής με δεξιοτεχνία και ψυχή! Αλλά ποιο είδος μουσικής είναι πραγματικά πιο κοντά στην καρδιά σας;

Νομίζω το καθαρόαιμο jazz και μεγάλο μέρος της κλασικής μουσικής για ορχήστρα, γιατί με αυτά ξεκίνησα ως παιδί…

Πώς ήταν να παίζετε, να τζαμάρετε και να μοιράζεσαι στιγμές με τον Miles Davis;

Έμενα στην ίδια γειτονιά με τον Miles Davis, οπότε τον έβλεπα πού και πού… Ο Lenny White κι εγώ περνούσαμε αρκετό χρόνο στο σπίτι του. Αργότερα, όταν έφτιαξα τη δική μου μπάντα, έτυχε να ανοίξω κάποιες συναυλίες του Miles. Θυμάμαι μια συγκεκριμένη στο Σικάγο, όπου μου είπε ότι έπρεπε να παίξω σόλο μπάσο, μάλλον γιατί πίστευε πως ήμουν καλός σε αυτό.

Η “Valkan Princess” είναι το ίδιο πρόσωπο με την “Yesterday Princess”;

Ναι.

Πόσες φορές έχετε ξυπνήσει μέσα στη νύχτα για να παίξετε ή να γράψετε μια μελωδία;

Πάρα πολλές φορές…Αν έχω κάτι μισοτελειωμένο στο μυαλό μου που σχετίζεται με τη μουσική, μου είναι σχεδόν αδύνατο να κοιμηθώ. Κι όταν τελικά κοιμηθώ, συνεχίζει να «δημιουργείται» μέσα στο κεφάλι μου. Έχω γράψει πολλή μουσική για ταινίες και τηλεόραση, και πολλές φορές έχω ολοκληρώσει πράγματα μέσα στη νύχτα, στο μυαλό μου και το πρωί απλώς τα κατέγραφα στο χαρτί.

Ποιο κλασικό άλμπουμ ραπ θα θέλατε περισσότερο να επανεκτελέσετε με το μπάσο σας;

Το “How to Survive in South Central” του Ice Cube!

Έχετε σκεφτεί ποτέ να γράψετε ένα βιβλίο για να μοιραστείτε με τον κόσμο όλη αυτή τη μουσική μαγεία της οποίας είστε αναπόσπαστο μέρος;

Μόλις το τελείωσα… θα κυκλοφορήσει στις αρχές της επόμενης χρονιάς, μαζί με ένα διπλό άλμπουμ.

Info

Stanley Clarke | 19 Νοεμβρίου στο Θέατρο Παλλάς

Adblock test (Why?)

Πηγή: elculture

Σχετικά άρθρα

• Α. Σιμητροπούλου: Να πρωταγωνιστήσουμε στις εκλογές με κορμό τη σοσιαλδημοκρατική παράταξη, δηλαδή την κοινωνία (1.000)
• Γ. Αμυράς: Το Ιούνιο η πλατφόρμα για το πρόγραμμα ανακύκλωσης, θα αφορά 350.000 σπίτια (1.000)
• Ν. Αραμπατζή: Γεμίζουμε τις γειτονιές με αθλητισμό, πολιτισμό και πολλές δράσεις (1.000)
• Μ. Παγώνη: Δεν ανησυχούμε για την ευλογιά των πιθήκων αλλά πρέπει να προσέχουμε (1.000)
• Δ. Χριστόπουλος για την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να απαγορεύσει το δικαίωμα στις αμβλώσεις – Χάνονται κι οι τελευταίες αυταπάτες ότι η ανθρωπότητα... (1.000)

Δημοσίευση από AutoPolis, Βρίσκεται στις κατηγορίες Πολιτισμός και Ψυχαγωγία

Σχολιάστε το άρθρο