Το Ιράν δεν διάβασε σωστά τον Τραμπ

13/03/2026 - 03:58

Γράφει ο Kenneth F. McKenzie Jr.

Για δεκαετίες, το Ιράν κατάφερε να ξεγελά Αμερικανούς προέδρους. Απομάκρυνε την ανάληψη στρατιωτικής δράσης από μια πραγματική υπερδύναμη, ενώ την ίδια στιγμή το ίδιο πραγματοποιούσε επιθέσεις μέσω αντιπροσώπων εναντίον των γειτόνων του και του Ισραήλ. Οι αμερικανικές πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν αποδεικνύουν ότι αυτή η μακροπρόθεσμη στρατηγική των παρελκυστικών διαπραγματεύσεων έχει πια χρεοκοπήσει. Η στρατιωτική εκστρατεία που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι άμεσο αποτέλεσμα των τακτικών κωλυσιεργίας  συσκότισης και αναβολής των Ιρανών ηγετών.

Αυτή τη φορά, δεν διάβασαν σωστά τον πρόεδρο.

Η σημερινή πορεία ξεκίνησε το 2020, όταν ο πρόεδρος Τραμπ πήρε την απόφαση να χτυπήσει τον τότε υποστράτηγο Κασέμ Σουλεϊμανί, έναν Ιρανό στρατιωτικό ηγέτη που σχεδίαζε επιθέσεις εναντίον Αμερικανών πολιτών και εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή. Από τον θάνατό του, το Ιράν δεν κατάφερε ποτέ να ανακτήσει τη συνοχή των επιχειρήσεων που πραγματοποιούσε ο Σουλεϊμανί μέσω εκπροσώπων. Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι με εκείνο το χτύπημα, ο Τραμπ έδωσε τα διαπιστευτήρια του ως ένας πρόεδρος που δεν θα γίνει όμηρος των τεχνασμάτων του Ιράν. Ο πρόεδρος είναι το μοναδικό πλεονέκτημα που έχουμε στην περιοχή. Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, η αμερικανική στρατιωτική ισχύς στη Μέση Ανατολή κατά του Ιράν συνδυάζεται με έναν αρχηγό που δεν φοβάται να τη χρησιμοποιήσει.

Για δεκαετίες, ο πρωταρχικός στόχος της ιρανικής πολιτικής τέχνης είναι να διασφαλιστεί η επιβίωση του καθεστώτος. Η γενιά της δεκαετίας του 1970, αν και έχει πια γεράσει, εξακολουθεί να στοχεύει να περάσει τη σκυτάλη σε μια νέα γενιά στο εσωτερικό και να εξάγει τις πολιτικές της στο εξωτερικό με τη μορφή του μαχητικού σιιτικού Ισλάμ. Οι ηγέτες του Ιράν φαίνεται να πιστεύουν ότι το να διατηρηθεί ζωντανή η επαναστατική φλόγα είναι η μεγαλύτερη προτεραιότητά τους και ανταποκρίνονται μόνο όταν υπάρχει άμεση και σαφή πίεση στο καθεστώς. Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του 1980, για παράδειγμα, ο Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, ο ανώτατος ηγέτης τότε, «ήπιε από το δηλητηριασμένο δισκοπότηρο», όπως το έθεσε, και αποδέχτηκε μια εκεχειρία με το Ιράκ υπό αντίξοες συνθήκες ώστε να επιβιώσει το κληρικό καθεστώς στο Ιράν.

Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις ασκούν μεγαλύτερη άμεση πίεση απ” ό,τι έχει αντιμετωπίσει το καθεστώς σχεδόν σε οποιαδήποτε στιγμή στην ιστορία του. Ο θάνατος του ανώτατου ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό γεγονός. Οι αμερικανικές δυνάμεις θα συνεχίσουν να χτυπούν στόχους του καθεστώτος εντός του Ιράν και ταυτόχρονα να μειώνουν την ικανότητά του να απαντά. Ο στρατός το κάνει αυτό χτυπώντας κόμβους όπου συγκεντρώνεται η ηγεσία της χώρας και αναζητώντας και καταστρέφοντας ιρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων, μεταφορείς και σημεία εκτόξευσης. Πραγματοποιούμε τέτοιες αποστολές εδώ και χρόνια. 

Οι αρχικές ιρανικές επιθέσεις εναντίον των βάσεων και των εγκαταστάσεων μας στην περιοχή σίγουρα βασίστηκαν σε προκαθορισμένα σχέδια, με τους τοπικούς διοικητές να έχουν την εξουσία να ανοίξουν πυρ σε περίπτωση επίθεσης. Σχεδόν σίγουρα θα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο για τον ιρανικό στρατό να συνεχίσει αυτή την πίεση, ιδίως καθώς η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, η Ιορδανία και άλλα κράτη καταδικάζουν τις ενέργειες του Ιράν. 

Στην λεγόμενη σκάλα της κλιμάκωσης – την έννοια που χρησιμοποιούν οι πολεμικοί σχεδιαστές εδώ και δεκαετίες για να αξιολογήσουν πώς μπορεί να εξελιχθεί μια σύγκρουση – το Ιράν εξακολουθεί να έχει μερικές επιλογές, αλλά όλες βρίσκονται στο κάτω άκρο. Στο υψηλότερο άκρο, όλες οι επιλογές είναι των ΗΠΑ. 

Το Ιράν μπορεί να χρησιμοποιήσει ασύμμετρες τακτικές για να αντεπιτεθεί. Μεταξύ των πιο ακραίων επιλογών θα ήταν να βάλει νάρκες στα Στενά του Ορμούζ, κάτι που έχει την ικανότητα να κάνει. Αυτό θα εμπόδιζε την παγκόσμια κυκλοφορία ενεργειακών προϊόντων και θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου, ενώ θα χρειαζόταν αρκετό χρόνο για να διορθωθεί. Η Τεχεράνη θα μπορούσε επίσης να εξαπολύσει το παγκόσμιο τρομοκρατικό της δίκτυο, το οποίο, αν και έχει εξαντληθεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023, εξακολουθεί να υπάρχει και μπορεί να φτάσει πολύ πιο μακριά από την περιοχή, μέχρι ακόμα και τις ΗΠΑ. 

Αυτοί είναι πραγματικοί κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία και την εθνική ασφάλεια της Αμερικής. Ποιοι είναι λοιπόν οι στόχοι μας;

Έχει γίνει κοινοτοπία στην Ουάσινγκτον να λέει κανείς ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν είναι αδύνατη επειδή η σημερινή ηγεσία έχει απομακρύνει όλες τις πιθανές εναλλακτικές λύσεις με τους πιο βάναυσους τρόπους που μπορεί να φανταστεί κανείς. Μπορεί να υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό, αλλά θα πρέπει να είμαστε πιο ταπεινοί όσον αφορά την ικανότητά μας να προβλέπουμε την ανθεκτικότητα ολοκληρωτικών καθεστώτων όταν είναι υπό πίεση. Λίγοι είδαν την κατάρρευση της Συρίας. Μια παρατεταμένη, θανατηφόρα πίεση στο καθεστώς μπορεί να προσφέρει μια οδό ώστε να προκύψουν εναλλακτικές λύσεις. Αλλά φυσικά, υπάρχει και η πιθανότητα το καθεστώς να επιβιώσει.

Ένα πράγμα είναι σίγουρο: Χωρίς πίεση, τίποτα δεν θα αλλάξει. Ο θάνατος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν δημιουργεί ευκαιρίες. Δεν πρέπει να σπαταλήσουμε αυτή τη στιγμή, όταν το Ιράν είναι αδύναμο και ευάλωτο και εμείς έχουμε όλα τα πλεονεκτήματα – κυριολεκτικά.

Μπορούμε επίσης να επιδιώξουμε να επιστρέψουμε στις διαπραγματεύσεις. Αν το κάνουμε αυτό, δεν θα πρέπει να είναι ένας διάλογος ίσων. Θα πρέπει να είναι μεταξύ του νικητή και του ηττημένου. Θα πρέπει να απαιτήσουμε από την Τεχεράνη να αποδεχτεί τον τερματισμό του πυρηνικού της προγράμματος, περιορισμούς στους βαλλιστικούς, κρουζ και πυραύλους επιφανείας, περιορισμούς στις δυνάμεις που χρησιμοποιεί στο εξωτερικό και τέλος μια πολιτική πράξη που θα αναγνωρίζει το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ. Θα τοποθετούσα την πολιτική μεταρρύθμιση της χώρας κάτω από οποιονδήποτε από τους στόχους αυτούς, αλλά επίσης μπορεί να μην είναι δυνατή η επίτευξή τους χωρίς την αναδιάταξη της ιρανικής ηγεσίας. Αυτό μπορεί να είναι ευκολότερο τώρα που ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ δεν υπάρχει πια. 

Η επιλογή του πολέμου δεν είναι ποτέ μια εύκολη απόφαση και γνωρίζω από προσωπική παρατήρηση ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν επιδιώκει μια παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν. Πιστεύω, ωστόσο, ότι υπάρχουν χειρότερα πράγματα από τον πόλεμο – η συνεχιζόμενη εξαγωγή τρομοκρατίας από το Ιράν σε όλη την περιοχή και η κακοποίηση του ίδιου του λαού του Ιράν, για να αναφέρουμε μερικά. Αυτή η στρατιωτική εκστρατεία μπορεί να μας επιτρέψει να βρούμε έναν δρόμο προς τη μακροχρόνια ειρήνη στην περιοχή και, με τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη, μια ευκαιρία για μια αντιπροσωπευτική κυβέρνηση στο Ιράν.

Ο στρατηγός Kenneth F. McKenzie Jr. είναι απόστρατος πεζοναύτης. Ήταν ο 14ος διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ.

© 2025 Διατίθεται από το «The New York Times Licensing Group»

Adblock test (Why?)

Πηγή: capital

Σχετικά άρθρα

• Unique Post

Δημοσίευση από AutoPolis, Βρίσκεται στις κατηγορίες Διάφορες ειδήσεις

Σχολιάστε το άρθρο