Τη  νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας της Ελλάδας ενέκρινε το ΚΥΣΕΑ

Η σημερινή συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ, υπό την Προεδρία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη,  δεν ήταν μια τυπική κυβερνητική διαδικασία.  Έγινε σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος στο Περσικό ΚΟΛΠΟ ΗΠΑ -ΙΡΑΝ, στη Μέση Ανατολή, η αντιπαράθεση Ισραήλ–Ιράν, η αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο και οι υβριδικές απειλές διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον ασφαλείας για την Ελλάδα. Η ενημέρωση του ΚΥΣΕΑ από τον υπουργό  Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτη για τις εξελίξεις στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή δείχνει ότι η Ελληνική Κυβέρνηση  παρακολουθεί στενά μια κρίση που μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, τις θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας, τις ενεργειακές υποδομές και τις ελληνικές εμπορικές και ναυτιλιακές δραστηριότητες. Η  έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής Ανθεκτικότητας 2026-2030, είναι μια σημαντική εξέλιξη.

Στόχος είναι η προστασία κρίσιμων υποδομών, όπως τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, οι τηλεπικοινωνίες, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και τα πληροφοριακά συστήματα του κράτους απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές και άλλες υβριδικές απειλές.  Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την πρόταση,  του ΥΕΘΑ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», που αποτελεί μια ολοκληρωμένη απάντηση αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής προστασίας, που   θα βασίζεται σε τρία διαφορετικά επίπεδα προστασίας, ώστε κάθε απειλή να αντιμετωπίζεται από το κατάλληλο σύστημα.

Το πρώτο επίπεδο είναι η άμυνα μικρής εμβέλειας. Πρόκειται για πυραυλικά συστήματα που μπορούν να καταρρίπτουν drones, ελικόπτερα, μαχητικά αεροσκάφη και πυραύλους που πετούν χαμηλά, πριν προσεγγίσουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια ή άλλους κρίσιμους στόχους.

Το δεύτερο επίπεδο είναι η άμυνα μέσης και μεγάλης εμβέλειας. Τα συστήματα αυτά προστατεύουν ολόκληρες περιοχές, ακόμη και μεγάλα νησιά ή πόλεις, από επιθέσεις αεροσκαφών και πυραύλων Cruise, δημιουργώντας μια ευρεία αντιαεροπορική «ομπρέλα».

Το τρίτο επίπεδο είναι η αντιβαλλιστική άμυνα. Είναι το πιο εξελιγμένο τμήμα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» και έχει ως αποστολή να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους, δηλαδή πυραύλους που εκτοξεύονται από πολύ μεγάλες αποστάσεις και κινούνται με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες, πριν φθάσουν στον στόχο τους.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι όλα αυτά τα συστήματα δεν θα λειτουργούν ανεξάρτητα. Θα είναι συνδεδεμένα σε ένα ενιαίο ηλεκτρονικό κέντρο διοίκησης. Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, το σύστημα θα εντοπίζει την απειλή, θα υπολογίζει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ποιο όπλο είναι το καταλληλότερο για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης απειλή και θα το καθοδηγεί αυτόματα για την αναχαίτισή του.

Με απλά λόγια, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα λειτουργεί όπως ένα πολυεπίπεδο σύστημα ασφαλείας: αν μια απειλή διαφύγει από το πρώτο επίπεδο προστασίας, την αναλαμβάνει το δεύτερο και, εάν πρόκειται για βαλλιστικό πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς, ενεργοποιείται το τρίτο και ισχυρότερο επίπεδο άμυνας. Τα συστήματα είναι ισραηλινής τεχνολογίας. Το κόστος εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 4 δισεκ. Ευρω.

Στο συνεδρίαση  του ΚΥΣΕΑ βρέθηκε και το μεταναστευτικό, με την κυβέρνηση να καταγράφει μείωση των μεταναστευτικών ροών και αύξηση των επιστροφών. Το θέμα, ωστόσο, αντιμετωπίζεται και υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας, καθώς η εμπειρία του Έβρου απέδειξε ότι οι μεταναστευτικές ροές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέσο άσκησης υβριδικής πίεσης από τρίτες χώρες.

Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο της συνεδρίασης του ΚΥΣΕΑ είναι ότι πραγματοποιείται σε μια περίοδο που η Ελλάδα επενδύει σημαντικά σε οπλικά συστήματα ισραηλινής τεχνολογίας, ιδιαίτερα στον τομέα της αεράμυνας, της αντιπυραυλικής προστασίας, των μη επανδρωμένων συστημάτων και του ηλεκτρονικού πολέμου. Η εξέλιξη αυτή δεν ενισχύει μόνο τις επιχειρησιακές δυνατότητες των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Εμβαθύνει παράλληλα τη στρατηγική σχέση Αθήνας–Τελ Αβίβ, σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Μέση Ανατολή και το Ιράν βρίσκονται στο επίκεντρο μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αναμέτρησης. Σε μια περίοδο όπου το Ισραήλ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της σύγκρουσης με το Ιράν και τους περιφερειακούς συμμάχους του, η ελληνοϊσραηλινή στρατιωτική συνεργασία αποκτά όχι μόνο επιχειρησιακή, αλλά και σαφή γεωπολιτική διάσταση. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αποτελεί απλώς ένα νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα. Αποτελεί στρατηγική επιλογή που ενισχύει ταυτόχρονα τη συμμαχία της Ελλάδας με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, εντάσσοντας τη χώρα μας στον πυρήνα της νέας αρχιτεκτονικής αεράμυνας της Ανατολικής Μεσογείου. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Άγκυρα, καθώς μεταβάλλει την περιφερειακή ισορροπία ισχύος, ενώ η προμήθεια των τουρκικών αφων F-35,  παραμένει χωρίς οριστική κατάληξη, αφού το αμερικανικό Πεντάγωνο μάλλον έχει παγώσει την πρόσφατη  συμφωνία ΤΡΑΜΠ – ΕΡΝΤΟΓΑΝ.

Χρήστος Καπούτσης