Περιορισμοί πρόσβασης στα social media για τους κάτω των 16 ετών στην Αυστραλία: Νίκη, ήττα ή μια τρύπα στο νερό;

15/12/2025 - 20:51

Όταν σκέφτηκα να γράψω για αυτό το θέμα, ομολογώ ότι αρχικά δίστασα. Βλέπετε, η στάση μου απέναντι στα social media είναι τόσο αρνητική που έχει βλάψει μέχρι και την επαγγελματική μου σταδιοδρομία και ενδεχομένως τις κοινωνικές μου επαφές. Είμαι τόσο ριζικά αντίθετος προς την κουλτούρα των συνεχών αναρτήσεων, την ανώνυμη τοξικότητα, τη νέα αυτή εποχή προπαγάνδας, που σκέφτηκα ότι δεν είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος για να γράψει για την πρόσφατη – και παγκόσμια πρώτη –  απαγόρευση των social media σε νέους κάτω των 16 ετών από την κυβέρνηση της Αυστραλίας. Όμως αν μη τι άλλο πάντα προσπαθώ να αντιμετωπίσω ένα θέμα όσο πιο σφαιρικά μπορώ, ελπίζοντας ότι θα καταφέρω τουλάχιστον να έχω μια ισορροπημένη προσέγγιση κι έτσι θα επιχειρήσω να πράξω κι εδώ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αλλάζει η βασική μου αντίληψη γύρω από το συγκεκριμένο θέμα.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: ακόμα και όσοι χρησιμοποιούν τα social καθημερινά και νιώθουν ότι είναι ένα κεντρικό κομμάτι της ζωής και της έκφρασής τους, δεν μπορούν πια παρά να αναγνωρίσουν ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Οι παραδοσιακές αμαρτίες του χώρου (bullying, τοξικό μίσος, ad hominem εξευτελισμοί, ανοιχτή όσο και ύπουλη προπαγάνδα, κανονικοποίηση και νομιμοποίηση γελοίων προτύπων, ξεκατίνιασμα) είναι οξύτερες από ποτέ, ενώ έχουμε και new entries λόγω της εξέλιξης των A.I. μοντέλων: την ολοένα και μαζικότερη διείσδυση των deepfakes. Εκεί που οποιοσδήποτε έλεγε μία αρλούμπα που εξυπηρετούσε ένα συμφέρον ή απλά την ανάγκη για clickbait και αν ήσουν αφελής το πίστευες, πλέον έρχεσαι αντιμέτωπος με άρτια βίντεο και φωτογραφίες που είναι επεξεργασμένες μέσω AI και προωθούν εμφανή ψέματα. Αν μάλιστα λάβει κάποιος υπ’ όψη την όλο και μικρότερη ηλικία των χρηστών, (σύμφωνα με τα στοιχεία των Αυστραλών, πάνω από το 90% παιδιών ηλικίας 10 ετών(!) κάνουν χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης), τότε δεν νομίζω ότι οποιοσδήποτε σκεπτόμενος πολίτης θα αμφισβητήσει σοβαρά ότι έχουμε μια καταστροφική συνταγή που πρέπει με κάποιο τρόπο να αντιμετωπιστεί γιατί ήδη έχουμε αρχίσει να βλέπουμε τις συνέπειες.

Μπορώ όμως και να δεχτώ και το ενδεχόμενο καλό που μπορεί να προκύπτει από τα μέσα δικτύωσης, όπως ότι ενδέχεται να αποδειχθούν υποστηρικτικά για παιδιά που νιώθουν μόνα και αποξενωμένα. Μπορεί να βρουν μια κοινότητα που τους βοηθάει συναισθηματικά και απαλύνει ενδεχόμενες απογοητεύσεις της σκληρής πραγματικότητας στην καθημερινή ζωή. Είμαι σίγουρος ότι συμβαίνει και αυτό. Πιστεύω ότι αυτό αποτελεί την πλειοψηφία ή τον μέσο όρο; Σε καμία περίπτωση. Είναι όμως άλλος ένας παράγοντας που καθιστά πιο δύσκολη την εξίσωση.

Από την άλλη είμαι της άποψης ότι η νομοθέτηση απαγορεύσεων – εκτός από προφανείς εξαιρέσεις – δεν έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τους νέους. Είναι παραπάνω από προφανές ότι όταν σου απαγορεύουν κάτι, αυτόματα ανάγουν αυτό το κάτι σε μυστηριώδη καρπό στον οποίο δεν μπορείς να αντισταθείς. Η ενδεδειγμένη προσέγγιση εδώ δεν είναι η κάθετη απαγόρευση, αλλά το φιλτράρισμα και ο έλεγχος του περιεχομένου από τις ίδιες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης καθώς και το ενεργό fact checking, όσο δύσκολο κι αν είναι αυτό.

Έλα όμως που οι ίδιες οι εταιρίες – γίγαντες αποφάσισαν απολύτως συνειδητά να μειώσουν τα φίλτρα ελέγχου αφήνοντας το πεδίο ανοιχτό για ακόμα μεγαλύτερη προέλαση αρπακτικών με διαφορετικές ατζέντες. Οι λόγοι; Αφενός το κυνικό φλερτ Meta και X με το κίνημα MAGA και τους προπαγανδιστές τους καθώς και η συνειδητοποίηση ότι λιγότεροι fact checkers και περισσότερο χάος σημαίνει λιγότερα έξοδα και παράλληλα περισσότερα κέρδη.  Η ενδεδειγμένη προσέγγιση εδώ δεν είναι η κάθετη απαγόρευση, αλλά το φιλτράρισμα και ο έλεγχος του περιεχομένου από τις ίδιες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης καθώς και το ενεργό fact checking, όσο δύσκολο κι αν είναι αυτό.

Συνεπώς τι κάνουμε; Οι Αυστραλοί είναι οι πρώτοι που το τόλμησαν. Αλλά για να είμαστε ειλικρινείς, δεν είναι και καμιά τρομερή απαγόρευση: Ακόμη και παιδιά μικρότερα των 16 μπορούν να παρακολουθήσουν αναρτήσεις, αλλά όχι τα σχόλια (όπου γίνεται και η σφαγή). Όχι μόνο αυτό, αλλά εκτός των βασικών και δημοφιλών μέσων, υπάρχουν και άλλα δευτερεύοντα στα οποία η απαγόρευση δεν ισχύει, συνεπώς υπάρχουν εναλλακτικές.

Σε κάθε περίπτωση, έκαναν σωστά; Δεν μπορώ να γνωρίζω και άλλωστε αμφιβάλλω αν γίνεται να ποσοτικοποιηθεί το όποιο αποτέλεσμα μιας τέτοιας παρέμβασης. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότεροι πιτσιρικάδες εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στα αγαπημένα τους μέσα, ακόμη κι αν είναι μικρότεροι των 16, αφού εύκολα ξεγελάνε την κάμερα ελέγχου ηλικίας.  Σε γενικές γραμμές φοβάμαι ότι μία απαγόρευση συνήθως εξιδανικεύει αυτό που απαγορεύει, αλλά αντιλαμβάνομαι την ανάγκη για άμεση δράση πριν τα πράγματα ξεφύγουν εντελώς από κάθε έλεγχο.

Εγώ θα πρότεινα μία καμπάνια υπονόμευσης της θελκτικότητας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Μία συστηματική προσπάθεια ανάδειξης της γελοίας πλευράς του πράγματος, της υπόδειξης του πώς καλλιεργείται μία γενιά άβουλων και τοξικών ανθρώπων χωρίς κριτική σκέψη και με δυνατότητα προσοχής μερικών μόλις δευτερολέπτων. Την αναγκαστική θέαση επεισοδίων της ανθολογίας Black Mirror που δείχνουν πώς η αξία των προσωπικοτήτων κινδυνεύει να μετριέται με likes, ή πόσο εύκολα λαϊκιστές και δημαγωγοί κάθε είδους βρίσκουν εύφορο έδαφος στη δηλητηριώδη κινούμενη άμμο των social media.

Αλλά και λίγη αποτοξίνωση από το καθημερινό ψηφιακό ξεκατίνιασμα δεν βλάπτει. Διάβασα στην Καθημερινή σε μία ανταπόκριση από Ελληνοαυστραλούς μαθητές ότι μια κοπέλα έβαλε τα κλάματα επειδή δεν μπόρεσε να έχει πρόσβαση στο snapchat, αφού η κάμερα ελέγχου ηλικίας περιέργως λειτούργησε, κι έτσι απλά θα αναγκαστεί να μπει σε μια εναλλακτική πλατφόρμα που κάνει την ίδια δουλειά μόνο που είναι λιγότερο δημοφιλής. Δεν πειράζει, θα της περάσει.   

Adblock test (Why?)

Πηγή: elculture

Σχετικά άρθρα

• Οι Ολυμπιακοί αγώνες για έναν ενθουσιώδη φαν (1.000)
• Ο αθλητισμός – το όχημα συμπερίληψης για ανθρώπους με πολλαπλές ευαλωτότητες (1.000)
• Οι ζωντανοί νεκροί του 21ου αιώνα (1.000)
• Των μουλάδων τα μπλουζ (1.000)
• Κανονικότητες που καταρρέουν (1.000)

Δημοσίευση από AutoPolis, Βρίσκεται στις κατηγορίες Πολιτισμός και Ψυχαγωγία

Σχολιάστε το άρθρο