Αγορές σε "αχαρτογράφητα" νερά αισιοδοξίας

23/06/2026 - 03:16

Του Δημοσθένη Τρίγγα

Η οικονομική επέκταση μοιάζει με την πλημμυρίδα, καθώς η οικονομική δραστηριότητα, οι επενδύσεις και τα εισοδήματα αυξάνονται όπως ανεβαίνει η στάθμη της θάλασσας. Στον αντίποδα, η οικονομική ύφεση μοιάζει με την άμπωτη, καθώς η δραστηριότητα υποχωρεί και η ανάπτυξη μειώνεται όπως τα νερά της θάλασσας απομακρύνονται από την ακτή. Αυτό ουσιαστικά είναι η κυκλικότητα της οικονομίας και, φυσικά, των χρηματιστηριακών αγορών.

Αυτό, βέβαια, δεν αναιρεί το γεγονός ότι οι μετοχές μακροπρόθεσμα ανεβαίνουν, είτε λόγω πληθωρισμού, είτε λόγω αυξημένων κερδών, είτε αποτιμήσεων, είτε και των τριών μαζί! Τα ιστορικά δεδομένα του S&P 500 αποδεικνύουν ότι οι περίοδοι υπερβολικής αισιοδοξίας και βαθιάς απαισιοδοξίας αποτελούν διαχρονικό χαρακτηριστικό των χρηματιστηριακών αγορών.

Από το χαμηλό του 1877 έως τον Ιούνιο του 2026, ο αμερικανικός χρηματιστηριακός δείκτης S&P 500 έχει περάσει από διαδοχικούς μακροχρόνιους ανοδικούς κύκλους (secular bull) και μακροχρόνιους πτωτικούς κύκλους (secular bear), που επαναπροσδιορίζουν τις αποτιμήσεις σε πληθωριστικά προσαρμοσμένους όρους.

Στο συγκεκριμένο διάστημα των 149 ετών οι μακροχρόνιοι ανοδικοί κύκλοι κατέγραψαν μέση άνοδο 435% ανά κύκλο, ενώ οι μακροχρόνιοι πτωτικοί κύκλοι οδήγησαν σε μέση πτώση περί το 60%!

Η μακροπρόθεσμη, ωστόσο, θετική εικόνα για τον S&P 500 έχει να κάνει με το σύνολο των ετών που διήρκεσαν οι ανοδικοί κύκλοι (92 έτη), ενώ οι πτωτικοί κύκλοι είχαν διάρκεια το διόλου ευκαταφρόνητο νούμερο των 57 ετών. Δηλαδή το 38% περίπου της ιστορικής διαδρομής του δείκτη S&P 500 πραγματοποιήθηκε σε περιβάλλον αρνητικών πραγματικών αποδόσεων.

Η ιστορική ανάλυση δείχνει επίσης ότι οι μεγαλύτερες ανοδικές κινήσεις προηγήθηκαν συχνά περιόδων ακραίας αποτίμησης. Ο ανοδικός κύκλος που κορυφώθηκε το 1929 κατέγραψε άνοδο περίπου 400% μέσα σε 8 χρόνια, με ετήσια πραγματική απόδοση 22% χωρίς μερίσματα και 28% συμπεριλαμβανομένων των μερισμάτων. Η κατάρρευση που ακολούθησε οδήγησε σε πτώση 81% έως το 1932, στη βαθύτερη καταγεγραμμένη υποχώρηση του δείκτη S&P 500 και μία από τις βαθύτερες διορθώσεις στην παγκόσμια ιστορία των αγορών.

Στα πιο πρόσφατα χρόνια, η ανοδική περίοδος 1982-2000 κατέγραψε συνολική άνοδο 666% σε πραγματικούς όρους, με ετήσια απόδοση 12% χωρίς μερίσματα και 15% με επανεπένδυση μερισμάτων. Το σκάσιμο της φούσκας των «dot-com» σηματοδότησε το τέλος εκείνου του κύκλου και ακολούθησε ο πτωτικός κύκλος που ολοκληρώθηκε το 2009 με απώλειες που άγγιξαν το 60%!

Από το χαμηλό του Μαρτίου 2009 μέχρι σήμερα η αγορά έχει καταγράψει άνοδο 538% σε πραγματικούς όρους μέσα σε περίπου 17 χρόνια, με ετήσια απόδοση 11,3% χωρίς μερίσματα και λίγο περισσότερο από 13,4% με μερίσματα! Πρόκειται για έναν από τους ισχυρότερους και μακροβιότερους ανοδικούς κύκλους στην ιστορία του δείκτη S&P 500!

Παράλληλα, οι σημερινές αποτιμήσεις κινούνται σε επίπεδα που ιστορικά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο επαναφοράς στον μέσο όρο. Αν εφαρμόσουμε μια εκθετική τάση (παλινδρόμηση) για τον S&P 500, η αγορά βρίσκεται περίπου 200% πάνω από τη μακροπρόθεσμη ιστορική της τάση. Για λόγους σύγκρισης, το 1929 η αγορά βρισκόταν 77% πάνω από τη γραμμή τάσης, ενώ το 2000 είχε φτάσει στο 104%! Χμ…

Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή απόκλιση είναι η υψηλότερη των τελευταίων σχεδόν 150 ετών. Ακόμα και πριν από το κραχ του 1929 ή την κατάρρευση της τεχνολογικής φούσκας το 2000, οι αποτιμήσεις δεν είχαν απομακρυνθεί τόσο έντονα από τη μακροχρόνια γραμμή τάσης.

Η στήλη έχει αναφέρει και παλαιότερα ότι οι μετοχικές αποδόσεις για την επόμενη δεκαετία λογικά θα πρέπει να είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο των τελευταίων 17 ετών. Μην ξεχνάμε τα μηδενικά επιτόκια και τον σχεδόν μηδενικό πληθωρισμό που είχαμε για αρκετά χρόνια και που δείχνει να αλλάζει άρδην! 

Οι περίοδοι υπεραπόδοσης μετοχών ακολουθούνται συνήθως από πολυετείς φάσεις απομόχλευσης, συμπίεσης αποτιμήσεων και επιστροφής προς τον ιστορικό μέσο όρο. Το κρίσιμο ερώτημα για τους επενδυτές δεν είναι αν θα υπάρξει νέα διόρθωση, αυτό είναι βέβαιο, αλλά ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΑΠΟ ΠΟΙΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΘΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΙ! Μην ξεχνάμε ότι φέτος είναι χρονιά ενδιάμεσων εκλογών και οι διορθώσεις δεν αναμένεται να είναι πολύ βαθιές!

Τέλος, σε κάθε περίπτωση, τα ιστορικά δεδομένα του S&P 500 υπενθυμίζουν ότι η διαχείριση κινδύνου παραμένει εξίσου σημαντική με την αναζήτηση αποδόσεων, ιδιαίτερα όταν οι αγορές κινούνται σε ιστορικά ακραίες αποτιμήσεις! 

 

Οι μετοχές μικρής κεφαλαιοποίησης επιστρέφουν στο προσκήνιο

Έπειτα από μία δεκαετία οι συνθήκες φαίνεται να ευνοούν μια σταδιακή μετατόπιση του επενδυτικού ενδιαφέροντος προς τις μετοχές μικρής κεφαλαιοποίησης στις ΗΠΑ. Το νέο ιστορικό υψηλό του Russell 2000 στις 2.944 μονάδες την περασμένη εβδομάδα αποτελεί ένδειξη ότι η αγορά αρχίζει να προεξοφλεί αυτή την αλλαγή. 

Παρά την άνοδο που κατέγραψαν οι μετοχές μικρής κεφαλαιοποίησης, η σχέση αποτίμησης μεταξύ Russell 2000 και Russell 1000 παραμένει κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 25 ετών. Με βάση τον δείκτη EV/EBIT, οι μικρές εταιρείες εξακολουθούν να διαπραγματεύονται με σημαντική έκπτωση έναντι των blue chips, γεγονός που περιορίζει τον κίνδυνο αποτίμησης και αυξάνει το περιθώριο ανόδου.

Οι εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για διψήφια ανάπτυξη κερδών ανά μετοχή για τις εταιρείες του Russell 2000 για το 2026, υψηλότερα από εκείνα των εταιρειών μεγάλης κεφαλαιοποίησης. Ιστορικά, όταν η αύξηση των κερδών υπερβαίνει το 10%-15% ετησίως και συνδυάζεται με χαμηλές αποτιμήσεις, οι αποδόσεις των εταιρειών μικρής κεφαλαιοποίησης τείνουν να υπεραποδίδουν έναντι των εταιρειών υψηλής κεφαλαιοποίησης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σχεδόν το 80% των εσόδων των εταιρειών του Russell 2000 προέρχεται από την αμερικανική οικονομία, έναντι περίπου 60% για τις εταιρείες του Russell 1000. Βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι άγραφος νόμος της αγοράς είναι ότι, όταν οι μετοχές μικρής κεφαλαιοποίησης παίρνουν κεφάλι από τα blue chips, ο ανοδικός κύκλος πλησιάζει προς το τέλος του. 

Τέλος, για πρώτη φορά εδώ και αρκετά χρόνια οι εταιρείες μικρής κεφαλαιοποίησης συνδυάζουν στοιχεία που σπάνια συνυπάρχουν: αποτιμήσεις κοντά στα χαμηλά 25ετίας σε σχέση με τις εταιρείες υψηλής κεφαλαιοποίησης και ταυτόχρονα επιταχυνόμενη αύξηση κερδών. Και μην ξεχνάτε: η ψυχολογία κινεί την αγορά βραχυπρόθεσμα, αλλά τα κέρδη την κινούν μακροπρόθεσμα! 

Ο πληθωρισμός δεν φαίνεται να απασχολεί την τεχνολογία

Η FactSet αναζήτησε τον όρο «πληθωρισμό» (inflation) στα πρακτικά των τηλεδιασκέψεων οικονομικών αποτελεσμάτων όλων των εταιρειών του S&P 500 που έλαβαν χώρα από τις 15 Μαρτίου έως τις 11 Ιουνίου 2026. Συνολικά, ο όρος «πληθωρισμός» αναφέρθηκε σε 220 τηλεδιασκέψεις εταιρειών του S&P 500 κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. 

Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε αύξηση 11% σε τριμηνιαία βάση σε σύγκριση με το δ’ τρίμηνο του 2025. Παράλληλα, πρόκειται για το τρίτο συνεχόμενο τρίμηνο κατά το οποίο αυξάνεται ο αριθμός των εταιρειών που αναφέρονται στον πληθωρισμό κατά τις παρουσιάσεις αποτελεσμάτων τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αριθμός αυτός παραμένει σημαντικά χαμηλότερος από το ιστορικό υψηλό της τελευταίας δεκαετίας. Το σχετικό ρεκόρ καταγράφηκε το β’ τρίμηνο του 2022, όταν ο όρος «πληθωρισμός» αναφέρθηκε σε 411 τηλεδιασκέψεις. Τον Ιούνιο του 2022 ο ετήσιος πληθωρισμός στις ΗΠΑ είχε κορυφωθεί στο 9,1%.

Σε επίπεδο τομέων, ο βιομηχανικός κατέγραψε τον μεγαλύτερο αριθμό τηλεδιασκέψεων στις οποίες έγινε αναφορά στον πληθωρισμό, με 48 αναφορές. Αντίστοιχα, οι τομείς των καταναλωτικών βασικών αγαθών και των πρώτων υλών εμφάνισαν τα υψηλότερα ποσοστά εταιρειών που αναφέρθηκαν στον πληθωρισμό, με 85% και 81% αντίστοιχα.

Τέλος, σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, έξι κλάδοι κατέγραψαν αύξηση στον αριθμό των τηλεδιασκέψεων που περιείχαν αναφορές στον πληθωρισμό, με τη μεγαλύτερη άνοδο να σημειώνουν οι βιομηχανίες, τα καταναλωτικά βασικά αγαθά και η υγεία. Αντίθετα, τρεις κλάδοι παρουσίασαν μείωση, με τον τομέα της τεχνολογίας να καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση, με 4 λιγότερες αναφορές σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Ατζέντα (23 – 28/6/2026)

Ξεχωρίζουν οι αποκοπές μερισμάτων των Metlen, Motor Oil, Optima Bank

Την Τρίτη οι Lamda Development, Δρομέας και Αφοί Χ. Κορδέλλου έχουν συγκαλέσει τακτική γ.σ., ενώ οι μετοχές της ΕΧΑΕ θα διαπραγματεύονται χωρίς το δικαίωμα στο μέρισμα ύψους 0,11 ευρώ/μετοχή.

Την Τετάρτη ξεκινά η διαπραγμάτευση των νέων μετοχών που έχουν προκύψει από την ΑΜΚ της ΑΔΜΗΕ, οι μετοχές των Optima Bank (0,23 ευρώ/μετοχή) και Interlife (0,25 ευρώ/μετοχή) θα διαπραγματεύονται χωρίς το δικαίωμα στο μέρισμα, οι Ικτίνος, Βιοτέρ και Λανακάμ έχουν συγκαλέσει τακτική γ.σ., ενώ θα διεξαχθεί δημοπρασία 6μηνων ΕΓΕΔ (προηγούμενη απόδοση 2,20%).

Την Πέμπτη οι Helleniq Energy, Λάμψα, Κυλινδρόμυλοι Σαραντόπουλος, Softweb και Lavipharm έχουν συγκαλέσει τακτική γ.σ., οι μετοχές των Metlen (1,00 ευρώ/μετοχή επιστροφή κεφαλαίου), Viohalco (0,27 ευρώ/μετοχή) και ΙΛΥΔΑ (0,09 ευρώ/μετοχή) θα διαπραγματεύονται χωρίς το δικαίωμα στο μέρισμα, ενώ η ΕΛΣΤΑΤ δημοσιεύει τον δείκτη τιμών υλικών κατασκευής νέων κτιρίων κατοικιών για τον Μάιο.

Την Παρασκευή οι Alpha Bank, Real Consulting, Πετρόπουλος, Έλαστρον, Μπήτρος Συμμετοχική, Vidavo και Ιατρικό Αθηνών έχουν συγκαλέσει τακτική γ.σ., οι μετοχές της Motor Oil θα διαπραγματεύονται χωρίς το δικαίωμα στο μέρισμα ύψους 1,40 ευρώ/μετοχή, ενώ λήγει η περίοδος αποδοχής της δημόσιας πρότασης της Alpha Trust Holdings στα 20,20 ευρώ.

Όλα τα βλέμματα στον δείκτη προσωπικής κατανάλωσης την Πέμπτη

Στο εξωτερικό η επόμενη εβδομάδα ξεκινά την Τρίτη με την ανακοίνωση του δείκτη μεταποίησης και υπηρεσιών PMI από τον οίκο S&P για τον Ιούνιο στις ΗΠΑ. 

Την Τετάρτη το πρωί δημοσιεύεται ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος IFO για τον Ιούνιο στη Γερμανία, ενώ το απόγευμα σειρά έχουν οι πωλήσεις νέων κατοικιών για τον Μάιο στις ΗΠΑ. 

Την Πέμπτη στις 15.30 δημοσιεύεται ο δείκτης προσωπικής κατανάλωσης (PCE), τον οποίο λαμβάνει υπ’ όψιν της η Fed για τη μεταβολή του πληθωρισμού για τον Ιούνιο στις ΗΠΑ.

Την Παρασκευή ανακοινώνονται οι καταναλωτικές και πληθωριστικές προσδοκίες τόσο σε βραχυπρόθεσμο όσο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα από το Πανεπιστήμιο του Michigan για τον Ιούνιο.

* Ο Δημοσθένης Τρίγγας είναι Πιστοποιημένος Αναλυτής Μετοχών & Αγοράς BETA Χρηματιστηριακή – dtrigas@beta.gr

** Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Κεφάλαιο 

*** Το περιεχόμενο του άρθρου δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ως συμβουλή ή πρόταση ή προτροπή ή σύσταση ή πρόσκληση για την αγορά ή πώληση οποιασδήποτε μετοχής ή επενδυτικού ή χρηματοοικονομικού προϊόντος που διαπραγματεύεται σε οργανωμένη ή μη αγορά 

Adblock test (Why?)

Πηγή: capital

Σχετικά άρθρα

• Unique Post

Δημοσίευση από AutoPolis, Βρίσκεται στις κατηγορίες Τελευταία νέα

Σχολιάστε το άρθρο