Τι είναι το blockchain η έξυπνη εφεύρεση;

Το blockchain είναι μια αναμφισβήτητα έξυπνη εφεύρεση – πρόκειται για το πνευματικό τέκνο ενός ατόμου ή μιας ομάδας ανθρώπων γνωστών πίσω από το ψευδώνυμο Satoshi Nakamoto. Αλλά από τότε που πρωτοεμφανίστηκε μέχρι σήμερα, έχει εξελιχθεί σε κάτι τόσο απίστευτα μεγάλο έτσι ώστε η μοναδική ερώτηση που έρχεται στο μυαλό είναι: Τι νέο φέρνει το Blockchain;

Η τεχνολογία που χρησιμοποιεί το Bitcoin ονομάζεται blockchain και μπορεί πολλοί να είναι εκείνοι που συγχέουν το Bitcoin με το blockchain, όμως, πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Και το πιο σημαντικό είναι πως μπορεί κανείς να μην γνωρίζει το μέλλον του Bitcoin και των υπόλοιπων κρυπτονομισμάτων, όμως, σχεδόν άπαντες οι αναλυτές εκτιμούν πως το blockchain θα φέρει δραστικές αλλαγές σε πολλούς κλάδους της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένου και του χρηματοπιστωτικού.

Πως λειτουργεί

Το blockchain είναι ουσιαστικά μία σειρά καταχωρίσεων που αφορούν συναλλαγές, σε ένα δημόσιο κατάστιχο (ledger). Κάθε καινούρια ομάδα καταχωρήσεων -ένα «block»- συνδέεται με τα προηγούμενα, δημιουργώντας μία «αλυσίδα» καταχωρίσεων, δηλαδή ένα «blockchain».

Τα blocks αυτά συνδέονται μονοσήμαντα μεταξύ τους. Προκύπτουν δε μέσα από μια διαδικασία που ονομάζουμε «proof of work», κατά την οποία επιτυγχάνεται η αλγοριθμική επίλυση ενός «δύσκολου» υπολογιστικού προβλήματος. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το blockchain λειτουργεί ως ένα αποκεντρωμένο (decentralized) λογιστικό καθολικό, το οποίο είναι κοινό για όλους τους συμμετέχοντες, μιας και όλοι οι εμπλεκόμενοι αποθηκεύουν ένα αντίγραφό του· κάτι που εξασφαλίζει την ασφάλεια και η διαφάνεια των συναλλαγών.

Η ειδοποιός διαφορά -αναφορικά με την προστασία- προκύπτει από το γεγονός ότι δεν είναι πλέον απαραίτητη η ύπαρξη μιας ενδιάμεσης «έμπιστης» αρχής (πχ. μιας τράπεζας), ενώ η εμπιστοσύνη των συναλλασσομένων μερών βασίζεται σε αλγοριθμική επιβεβαίωση.

Επιτρέποντας τη διανομή ψηφιακής πληροφορίας αλλά όχι την αντιγραφή της, η τεχνολογία blockchain έχει ξεκινήσει να στηρίζει τη ραχοκοκαλιά ενός νέου τύπου Internet. Ναι, σωστά ακούσατε.

Αρχικά σχεδιάστηκε για τη διαχείριση του bitcoin, αλλά όσο περνάει ο καιρός η τεχνολογική κοινότητα βρίσκει καθημερινά και άλλες πιθανές χρήσεις του blockchain για την τεχνολογία.

Το bitcoin, ονομάστηκε «ψηφιακός χρυσός» για ένα καλό λόγο: μέχρι σήμερα, η συνολική αξία του πρέπει να φτάνει κοντά στα 9 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο στις ΗΠΑ.

Οπότε τώρα σκεφθείτε ότι η καρδιά αυτού του ψηφιακού νομίσματος χτυπάει μόνο και μόνο επειδή το επιτρέπουν οι αρτηρίες της τεχνολογίας blockchain, οι οποίες επιτρέπουν την καταγραφή μιας τεράστιας λίστας συναλλαγών στο ψηφιακό νόμισμα, χωρίς να μπορεί κανείς να παρέμβει και να την αλλάξει, μετά από κάθε νέα συναλλαγή.

Πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι, ενώ το μέλλον του bitcoin παραμένει (λίγο) αβέβαιο, η τεχνολογία των συνδεδεμένων αρτηριών του blockchain ήρθε εδώ για να μείνει.

Η blockchain τεχνολογία μοιάζει με μια άφθαρτη ψηφιακή βιβλιοθήκη οικονομικών συναλλαγών η οποία μπορεί να προγραμματιστεί για να καταγράφει όχι μόνο χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, αλλά σχεδόν ο,τιδήποτε έχει αξία.

Φανταστείτε δηλαδή μια υπολογιστικό φύλλο (σαν ένα αρχείο του XL) το οποίο αντιγράφεται χιλιάδες φορές σε ένα δίκτυο υπολογιστών. Μετά φανταστείτε αυτό το πανίσχυρο και ασφαλές δίκτυο εκατομμυρίων κόμβων σαν το μοναδικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την τακτική ενημέρωση αυτού του υπολογιστικού φύλλου και έχετε μια αρχική ιδέα του blockchain συστήματος.

Επιπλέον, πρέπει να ξέρετε ότι οι πληροφορίες που διατηρούνται στο blockchain σύστημα υπάρχουν εκεί σαν μια κοινή βάση δεδομένων και συνεχούς ενημέρωσης για αυτούς που τις χειρίζονται.

Και αυτό είναι το απίθανο χαρακτηριστικό της νέας τεχνολογίας το οποίο έχει και τα πιο προφανή οφέλη. Γιατί; Η βάση δεδομένων blockchain δεν αποθηκεύεται πουθενά, πράγμα που σημαίνει ότι τα αρχεία που διατηρεί είναι πραγματικά δημόσια και εύκολα επαληθεύσιμα.

Δεν υπάρχει ένα σταθερό σημείο από όπου εκδίδεται ή πηγάζει η πληροφορία ενός blockchain συστήματος, άρα κανένας χάκερ δεν μπορεί να επηρεάσει τα δεδομένα, εφόσον συνεχώς ενημερώνονται και φιλοξενούνται από εκατομμύρια υπολογιστές ταυτόχρονα. Τα δεδομένα ενός blockchain συστήματος είναι ωστόσο προσβάσιμα σε οποιονδήποτε στο Διαδίκτυο.

Δεν υπάρχει ένα σταθερό σημείο από όπου εκδίδεται ή πηγάζει η πληροφορία ενός blockchain συστήματος, άρα κανένας χάκερ δεν μπορεί να επηρεάσει τα δεδομένα, εφόσον συνεχώς ενημερώνονται και φιλοξενούνται από εκατομμύρια υπολογιστές ταυτόχρονα.

Το δίκτυο blockchain ζει σε μια κατάσταση γενικής συναίνεσης και κοινής χρήσης, η οποία ελέγχει αυτόματα το σύστημα κάθε 10 λεπτά. Ένα είδος αυτοελεγχόμενου οικοσυστήματος που μπορεί να υπολογίζει σταθερά την πορεία της ψηφιακής αξίας ενός κρυπτονομίσματος, ένα δίκτυο που επιβεβαιώνει κάθε συναλλαγή που συμβαίνει σε διαστήματα δέκα λεπτών. Κάθε μια ομάδα από αυτές τις συναλλαγές ονομάζεται «μπλοκ» (block). Δύο πολύ σημαντικές ιδιότητες προκύπτουν από αυτήν την λειτουργία του:

1. Τα δεδομένα διαφάνειας ενσωματώνονται στο σύνολο του δικτύου, άρα είναι εξ ορισμού δημόσια.

2. Δεν μπορεί να καταστραφεί ή να μεταβληθεί οποιοδήποτε block στην τεράστια αλυσίδα του blockchain γιατί μια τέτοια πράξη θα απαιτούσε τη χρήση ενός γιγαντιαίου αριθμού υπολογιστικής δύναμης, ικανού να υπερνικήσει όλο το δίκτυο εκατομμυρίων υπολογιστών. Πράγμα πάρα πολύ δύσκολο για οποιονδήποτε χάκερ.

Όταν δημιουργείται ένα αρχείο blockchain «μοιράζεται» μεταξύ χιλιάδων υπολογιστών σε όλο τον κόσμο, είναι κρυπτογραφημένο και δεν επιτρέπει την αλλαγή των στοιχείων που ήδη έχουν εγγραφεί.

Όλο αυτό ακούγεται πολύ δύσκολο και όντως πρόκειται για μια άκρως τεχνική και περίπλοκη τεχνολογία, αλλά ουσιαστικά αποτελεί την πιο εφικτή, από τεχνικής άποψης, απόπειρα απελευθέρωσης και εκδημοκρατισμού των παγκόσμιων οικονομικών συναλλαγών. Από το σχεδιασμό του, το blockchain είναι μια αποκεντρωμένη τεχνολογία.

Ο,τιδήποτε συμβαίνει μέσα σε αυτό είναι συνάρτηση του δικτύου ως σύνολο. Και από αυτή την ιδέα και λειτουργία προκύπτουν μερικές σημαντικές επιπτώσεις.

Το blockchain δεν χρειάζεται να επαληθεύσει συναλλαγές παραδοσιακού εμπορίου, αφού οι χρηματιστηριακές συναλλαγές, για παράδειγμα, γίνονται σχεδόν ταυτόχρονα με το blockchain.

Τι μπορεί να γίνει όμως με την αρχειοθέτηση του κτηματολογίου για παράδειγμα, τι μπορεί να γίνει με τα νέα «έξυπνα συμβόλαια» ανοιχτού κώδικα τα οποία μπορούν να έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τη χρησιμότητα των blockchains σε μια πραγματικά μεταβαλλόμενη κλίμακα; Όλα δείχνουν πώς η αποκέντρωση είναι ήδη πραγματικότητα.

Γιατί το blockchain, με τα εκατομμύρια κόμβους του ορίζει ένα νέο διοικητικό σύστημα, μέσω των οποίων μεταβιβάζονται σε περιφερειακά όργανα ορισμένες εξουσίες ή λειτουργίες με σκοπό να επιτευχθεί η αποσυμφόρηση των κεντρικών υπηρεσιών.

Εάν το Internet για τους περισσότερους από εμάς μπορεί να είναι μόνο ο ιστός και ένα ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, στο παρασκήνιό του παίζει αυτή τη στιγμή ένας απερίγραπτος πόλεμος μεταξύ οικονομικών δυνάμεων: η μία θέλει να σταθεροποιήσει την παγκόσμια και διαδικτυακή οικονομία και η άλλη θέλει να την ανατρέψει.

Η δεύτερη, δεν είναι τόσο ικανή όσο η πρώτη, αλλά συνεχώς μαθαίνει να γίνεται καλύτερη. Δυστυχώς, το blockchain σύστημα είναι πολύ νέο και πραγματικά δύσκολο να χειραγωγηθεί από οποιαδήποτε μη εξουσιοδοτημένη ομάδα.

Γιατί μπορεί και δημιουργεί «απαραβίαστα αρχεία» στα οποία καταγράφονται κάθε είδους συναλλαγές, χρήσιμες σε κάθε κάτοχο bitcoins ή σε κάθε συνεργαζόμενο κατάστημα ή υπηρεσία (όπως η Uber και η AirBnB για παράδειγμα) για να εξακριβώνεται η αξία του κάθε ψηφιακού πορτοφολιού και το ποσό που αφαιρείται μετά από μια συναλλαγή.

Όλο και περισσότερες εταιρείες που ασχολούνται με την ανάπτυξη της τεχνολογίας φιλοδοξούν να τη δουν να αξιοποιείται και εκτός του τομέα των ψηφιακών νομισμάτων.

Σκεφθείτε μόνο για λίγο, εάν σήμερα, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν πλατφόρμες κοινωνικών μέσων όπως το Facebook δωρεάν, στο μέλλον, οι χρήστες μπορεί να έχουν τη δυνατότητα να διαχειρίζονται και να πωλούν τα δεδομένα που παράγει η ηλεκτρονική τους δραστηριότητα.

Εάν, αυτή μπορεί να διανεμηθεί σε μικρές κλασματικές ποσότητες, είτε του Bitcoin είτε κάποιου άλλου ψηφιακού νομίσματος, το blockchain θα είναι εκεί και θα χρησιμοποιείται για αυτούς τους τύπους συναλλαγών.

 

Οφέλη

Η δημόσια πρόσβαση στο blockchain διευκολύνει το διαφάνεια στις συναλλαγές και τη διάχυση της πληροφορίας. Στο ίδιο πλαίσιο, διευκολύνεται η ελεγκτική διαδικασία με την εξάλειψη κάθε ενδεχομένου παραβάσεων, ακριβώς εξαιτίας της δημόσιας φύσης των δεδομένων. Ταυτόχρονα, εκλείπει και η ανάγκη για ενδιάμεσα μέρη που αυξάνουν τα κόστη, αφού όλες οι πληροφορίες που αφορούν στη συναλλαγή βρίσκονται κρυπτογραφημένες μέσα στο blockchain. Έτσι, για παράδειγμα οι τράπεζες μπορούν να εξοικονομήσουν αρκετά δισεκατομμύρια κάθε χρόνο με την ελαχιστοποίηση του χρόνου διακανονισμού αλλά και την κατάργηση μίας σειράς διαδικασιών που κοστίζουν σε χρόνο και χρήμα.

Από εκεί και πέρα, υπάρχουν μία σειρά από υπηρεσίες και λύσεις στον χρηματοπιστωτικό κλάδο που θα μπορούν να γίνουν καλύτερες, πιο ασφαλείς και να απαιτούν λιγότερο χρόνο υλοποίησης με τη χρήση του blockchain. Όπως υπάρχουν και αρκετές ακόμη ιδέες που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τη συγκεκριμένη τεχνολογία και να δημιουργήσουν πολλά νέα προϊόντα και λύσεις για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο.