Κείμενο: Αναστασία Σταθά

Αφορμή για τη δημιουργία της ταινίας Fantasia που έκανε πρεμιέρα σαν σήμερα το 1940 στάθηκε η πτώση της δημοτικότητας του Μίκυ Μάους που άρχισε να εκτοπίζεται από τον άτυχο, γκρινιάρη και συχνά τεμπέλη Ντόναλντ Ντακ. Τότε είναι που ο Walt Disney αποφάσισε να δώσει μία ώθηση στον πιο αγαπητό του χαρακτήρα γυρίζοντας ένα σύντομο φιλμ με τίτλο «Ο Μαθητευόμενος Μάγος», βασισμένο σ’ ένα ποίημα του Γκαίτε και επενδεδυμένο μ’ ένα ορχηστρικό κομμάτι του Πολ Ντυκά.

Το κόστος παραγωγής όμως ανέβαινε σε δυσθεώρητα, για μία μικρού μήκους ταινία, ύψη και οι πιθανότητες οι εισπράξεις να φέρουν πίσω τα χρήματα που θα ξοδεύονταν ελαχιστοποιούνταν. Ο σπουδαίος καρτουνίστας λοιπόν αναθεώρησε την αρχική του ιδέα και σκέφτηκε να εντάξει τον Μαθητευόμενο Μάγο σε μία σπονδυλωτή μεγάλου μήκους ταινία που θα συνοδευόταν από κλασικά κομμάτια. Έτσι γεννήθηκε η θρυλική Fantasia που έγραψε τη δική της κινηματογραφική ιστορία.

Πάντα πρωτοπόρος, ευρηματικός και ακούραστος, ο Disney ήθελε να προσφέρει στο κοινό ένα θέαμα που όμοιό του δεν είχε υπάρξει παντρεύοντας αρμονικά την κλασική μουσική με τα λαϊκά κινούμενα σχέδια. Έντυσε τις φαντασμαγορικές σεκάνς, στις οποίες παρελαύνουν μονόκεροι, μάγοι, ιπποπόταμοι που χορεύουν μπαλέτο, στρουθοκάμηλοι, με έργα κορυφαίων συνθετών, όπως του Μπαχ, του Μπετόβεν, του Τσαϊκόφσκι, του Σούμπερτ και του Στραβίνσκι και για να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι μία ζωντανή ορχήστρα παίζει μέσα στην αίθουσα προβολής παρήγγειλε ένα νέο ηχητικό σύστημα, το Fantasound όπως ονομάστηκε, που επέτρεπε την εγγραφή σε πολλαπλά κανάλια και μείωνε τους θορύβους.

Καθοριστική για την υλοποίηση του οράματός του αποδείχτηκε η γνωριμία του με το διάσημο μαέστρο της ορχήστρας της Φιλαδέλφειας Λίοπολντ Στοκόφσκι. Εκείνος ενθουσιάστηκε τόσο με το εγχείρημα αυτό που προσφέρθηκε ν’ αναλάβει τη μουσική διεύθυνση της ταινίας δωρεάν.

Η Fantasia, η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία της Walt Disney Pictures μετά τη Χιονάτη και τον Πινόκιο, έκανε πρεμιέρα στις 13 Νοεμβρίου 1940 στο Broadway Theatre στη Νέα Υόρκη με τις κριτικές να είναι ιδιαίτερα θετικές. Το ξέσπασμα όμως του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου εμπόδισε τη διανομή της στην Ευρώπη με αποτέλεσμα η εισπρακτική της απόδοση να μην είναι η αναμενόμενη και τα σχέδια που ήθελαν την Fantasia να εξελίσσεται και να εμπλουτίζεται κάθε χρόνο με την προσθήκη νέων ιστοριών να μην προχωρούν.

Μόνο το 1969 που η ταινία επανεκδόθηκε απέφερε επιτέλους τα επιθυμητά κέρδη. Σχεδόν 60 χρόνια μετά την πρώτη της προβολή, το 1999, κυκλοφόρησε με πρωτοβουλία του ανιψιού του Walt Disney, του Ρόι Ντίσνεϊ, η συνέχειά της, η Fantasia 2000, με την ίδια σπονδυλωτή δομή. Για τη μουσική επένδυση επιλέχθηκαν και πάλι κομμάτια σπουδαίων συνθετών, μεταξύ των οποίων του Σοστακόβιτς και του Γκέρσουιν, ενώ την επανεμφάνιση του Μαθητευόμενου Μάγου συνόδευσαν 7 νέα επεισόδια.

Αν και το sequel πρωτοτύπησε συνδυάζοντας το παραδοσιακό animation με την ψηφιακή τεχνολογία, δεν έφτασε το επίπεδο γοητείας της πρώτης ταινίας. Σήμερα η μαγεία της Fantasia, της πανδαισίας αυτής χρωμάτων, σχεδίων και μουσικής, παραμένει ανεξίτηλη συνεχίζοντας να κατακτά μικρούς και μεγάλους.